W większości krajów prowadzone są działania skierowane do starszych kierowców, a Polsce jak dotychczas jeszcze nie.
Kanada (prowincja Ontario)
Po ukończeniu 80. roku życia kierowca w Kanadzie otrzymuje list oraz specjalny
formularz na 90 dni przed upływem wygaśnięcia terminu ważności starego prawa
jazdy. W celu odnowienia (przedłużenia) prawa jazdy raz na 2 lata ma obowiązek wziąć udział w 3,5-godzinnych zajęciach organizowanych przez Ministra Transportu prowincji Ontario, podczas których:
• poddaje się badaniom wzroku.
• zdaje egzamin teoretyczny.
(Egzamin praktyczny jest przeprowadzany tylko w dwóch następujących przypadkach:
− jeśli badany kierowca w ciągu dwóch lat poprzedzających egzamin otrzymał punkty karne na skutek problemów z prowadzeniem pojazdu,
− jeśli ma problemy ze zrozumieniem pytań egzaminacyjnych i nie brał czynnego udziału w zajęciach),
• uczestniczy w wykładzie trwającym 90 minut na temat zagrożeń dla bezpieczeństwa ruchu drogowego mających związek z wiekiem kierowcy, nowych rozwiązań prawnych oraz wysłuchuje porad dotyczących kierowania pojazdem.
Stany Zjednoczone
W Stanach Zjednoczonych również istnieje obowiązek odnawiania prawa jazdy przez
starszych kierowców. Procedurę przedłużania prawa jazdy regulują odrębne przepisy
stanowe, ale można określić następujące tendencje w tym zakresie:
• po ukończeniu przez kierowcę, w zależności od stanu, 65., 70. i więcej lat, zwiększa się częstotliwość tej procedury – zwykle co 2 lata,
• odebranie uprawnień do kierowania pojazdem ma miejsce tylko w rzeczywiście
uzasadnionych medycznie przypadkach. Uniemożliwienie prowadzenia samochodu jest traktowane jako bardzo poważne ograniczenie lub nawet wykluczenie starszej osoby z życia w społeczeństwie.
Na podstawie informacji o zastrzeżeniach dotyczących stanu zdrowia starszych kierowców zgłoszonych przez policję, sąd, rodzinę, przyjaciół (anonimowe zgłoszenia nie są rozpatrywane) odpowiednie wydziały ruchu drogowego (Departament of Motor Vehicles – DMV) mogą:
• wysłać do danego kierowcy kwestionariusz z prośbą o jego wypełnienie,
• zaprosić kierowcę na rozmowę w celu uzyskania dodatkowych informacji.
Po rozmowie zostaje podjęta odpowiednia decyzja o:
• przedłużeniu prawa jazdy, lub
• wydaniu tymczasowego prawa jazdy do czasu ustalenia stanu zdrowia potwierdzającego zdolność kierowcy do prowadzenia samochodu,
• skierowaniu na egzamin teoretyczny (test pisemny) lub jazdę po mieście
z egzaminatorem,
• cofnięciu prawa jazdy.
Ponadto starsi kierowcy, którzy zaczynają mieć problemy z prowadzeniem samochodu podlegają wielu ograniczeniom, takim jak:
• kierowanie samochodem wyłącznie w dzień,
• prowadzenie samochodu z ograniczoną prędkością,
• poruszanie się samochodem wyłącznie w określonej odległości od miejsca zamieszkania.
Niemcy
Niemiecki dobrowolny program edukacyjny składa się z czterech kolejnych
seminariów w formie warsztatów. Uczestnicy są zachęcani do oceny własnych zachowań i przyzwyczajeń jako kierowców za pomocą dyskusji i wymiany doświadczeń. Kursy umożliwiają starszym kierowcom zapoznanie się z najnowszymi przepisami związanymi z prowadzeniem samochodu i rozwiązanie problemów, które wynikają z ich własnych doświadczeń w prowadzeniu pojazdu.
Holandia
Holenderski program BROEM przeznaczony jest dla kierowców w wieku 50 i więcej
lat. Obejmuje ocenę stylu prowadzenia samochodu, wzroku i czasu reakcji oraz
kurs „odświeżający” wiedzę o zasadach drogowych. Uzupełnieniem zajęć praktycznych jest podręcznik z informacjami o wpływie wieku na prowadzenie samochodu wraz z zaleceniami dla starszych kierowców. Po ukończeniu jazdy każdy uczestnik otrzymuje raport o jego mocnych i słabych stronach z sugestiami sposobu ich poprawy. Uczestnictwo w zajęciach BROEM jest dobrowolne.
Skandynawia
W krajach skandynawskich prowadzone są dobrowolne szkolenia oraz wydawane są specjalne materiały informacyjno-edukacyjne przeznaczone dla starszych kierowców, np.:
• Kurs sprawnościowy dla kierowcy-seniora – dedykowany osobom po 65. roku życia. Ma on pomóc w zrozumieniu konsekwencji starzenia się dla prowadzenia pojazdu i własnych ograniczeń, zapoznaniu z typowymi niebezpiecznymi sytuacjami z udziałem starszych kierowców oraz sposobami unikania ryzyka.
• Samoocena kierowcy-seniora – to 32-stronicowy podręcznik zawierający test, którego wynik może wskazać na konieczność wizyty u lekarza w celu sprawdzenia stanu zdrowia kierowcy oraz potrzebę odbycia zajęć z instruktorem nauki jazdy. Podręcznik obejmuje również rady dotyczące bezpiecznej jazdy. Fińska Administracja Pojazdów (AKE) przekazuje go nieodpłatnie każdemu kierowcy po 70. roku życia, który odnawia swoje prawo jazdy.
Australia – Years ahead (Naprzód seniorzy)
Projekt obejmuje trzy części:
Część 1.
Wybór bezpiecznego pojazdu (dlaczego bezpieczne samochody są tak ważne dla
kierowców-seniorów).
Część 2.
Program bezpieczeństwa dla starszych uczestników ruchu, planowanie podróżowania dla tych, którzy nie prowadzą już samochodu.
Część 3.
To jednogodzinne spotkanie pracowników Automobilklubu stanu Victoria (RACV) z seniorami, podczas którego informuje się ich o zagrożeniach i przekazuje zalecenia jak bezpiecznie prowadzić samochód (zdolność do kierowania samochodem, wpływ stanu zdrowia i leków na prowadzenie samochodu, ocena własnych zdolności do prowadzenia samochodu, informacje o innych możliwościach przemieszczania się oraz planowanie przemieszczania się).
Więcej informacji o projekcie Kierowcy 50+ znajdziesz w cz. 1 i cz. 3 artykułu PROBLEM STARSZYCH KIEROWCÓW
Redakcja Ekokierowcy.pl dziękuje panu Mikołajowi Krupińskiemu z Instytutu Transportu Samochodowego za zaproszenie na konferencję i udostępnienie informacji o przebiegu projektu.