poleć znajomemu
Ale nawet te obojętne dla zdrowia są szkodliwe dla środowiska naturalnego, gdyż biorą udział w procesach chemicznych wpływających na zmiany klimatyczne.
Wśród trucizn z układów wydechowych pojazdów są takie, które powodują podrażnienia, silne zatrucia organizmu oraz choroby nowotworowe. W silnikach benzynowych do tej grupy zaliczamy: tlenek węgla, tlenki azotu, lotne węglowodory, tlenki siarki, ozon i inne. W silnikach diesla dodatkowo emitowane są niespalone cząstki stałe (sadza).
Przyjrzyjmy się bliżej tym substancjom:
tlenek węgla (CO) - bezwonny i bezbarwny gaz groźny dla zdrowia i życia, gdyż blokuje transport tlenu w układzie krwionośnym, powoduje zawroty głowy i omdlenia, często śmierć;
tlenki azotu (NOx) o różnym składzie – występują jako mieszaniny; lekarze przyjmują, że są one 10-krotnie bardziej toksyczne niż tlenek węgla; nawet krótkotrwałe wdychanie wyższego stężenia może spowodować obrzęk płuc i śmierć; dłuższe przebywanie w niższych stężeniach prowadzi do rozwijających się schorzeń płuc, np. rozedmy;
lotne węglowodory - związki silnie kancerogenne; pewne ich frakcje powodują poważne uszkodzenia układów krwionośnego, oddechowego i chłonnego oraz choroby nadnerczy;
tlenki siarki (SOx) - bardzo szkodliwe związki gazowe, które w połączeniu z parą wodną i wilgocią tworzą trujące i żrące kwasy, uszkadzające nabłonki i tkanki wewnętrzne;
ozon (O3) - wysoce szkodliwy gaz ze względu na bardzo silne właściwości utleniające i wysoką aktywność chemiczną; uszkadza nabłonki, tkanki, upośledza układ odpornościowy, wywołuje alergie, choroby nowotworowe; wdychanie w dużych stężeniach może prowadzić do zgonu;
sadza (pyły lotne) - cząstki stałe, niosące na swojej powierzchni wymienione powyżej substancje toksyczne; osądzają się w drogach oddechowych, głównie w oskrzelach i płucach, wywołując wiele schorzeń i dolegliwości, w tym choroby nowotworowe.
Stężenia tych substancji są największe, gdy silniki samochodów są nierozgrzane, ponieważ katalizatory neutralizujące je zaczynają być aktywne dopiero w odpowiednio wysokiej temperaturze.
Aby unikać wdychania gazów spalinowych, kierowcy powinni:
- rozpoczynać jazdę natychmiast po uruchomieniu silnika,
- jeździć na możliwie najniższych obrotach silnika, o ile nie zabrania tego instrukcja producenta samochodu (wysoki bieg, niskie obroty) oraz unikać dużych prędkości,
- utrzymywać co najmniej dwumetrowy odstęp pomiędzy pojazdami zablokowanymi w korkach ulicznych oraz
- wyłączać silnik podczas postojów i zatrzymań trwających kilkadziesiąt sekund, np. pod światłami na skrzyżowaniach.
Wielu producentów nowoczesnych samochodów opracowało systemy automatycznego wyłączania silników przy zatrzymaniu się, gdy kierowca zdejmie nogę z hamulca i włączania go, gdy naciśnie pedał przyspieszenia. Zanim systemy te będą powszechnie dostępne i by lepiej ochronić się przed truciznami z rur wydechowych, trzeba dbać o prawidłowy stan techniczny samochodów i wyłączać silnik zawsze, gdy jest to możliwe.
